Merdiven Hesaplama (Basamak, Rıht)
Merdiven hesaplama aracı, çıkacağınız toplam kat yüksekliğini (cm) ve hedeflediğiniz rıht yüksekliğini girerek basamak sayısını, gerçek rıht yüksekliğini, Blondel kuralına uygun basamak derinliğini ve toplam yatay uzunluğu hesaplar. Konforlu, güvenli bir merdiven taslağını saniyeler içinde planlamanıza yardımcı olur.
Konforlu bir merdivende rıht yüksekliği ~16-18 cm, basamak derinliği ~26-30 cm olur. Blondel kuralı (2×rıht + basamak ≈ 63 cm) konforu belirler. Rıht hedefini değiştirerek basamak sayısını ve eğimi ayarlayabilirsiniz. Ölçüler kaba taslaktır; yapı yönetmeliği ve usta onayı gereklidir.
🔗 Bu aracı sitene ekle
Bu hesaplama aracını kendi web sitende ücretsiz kullanabilirsin. Rengini ayarla, hazır kodu kopyala, sitene yapıştır — hepsi bu kadar.
Aracı sitene ekle →Merdiven Terimleri: Rıht, Basamak ve Basamak Sayısı
Sağlıklı bir merdiven planı için üç temel ölçüyü bilmek gerekir. Rıht (yükseklik), iki basamak arasındaki dikey mesafedir; ayağınızı her adımda ne kadar yukarı kaldıracağınızı belirler. Basamak (derinlik), ayağınızı bastığınız yatay yüzeyin önden arkaya ölçüsüdür. Basamak sayısı ise toplam kat yüksekliğini aşmak için gereken adım adedidir. Bu üç değer birbirine bağlıdır ve dengeli seçildiğinde merdiven hem güvenli hem konforlu olur.
Basamak Sayısı Nasıl Hesaplanır?
Basamak sayısı, çıkılacak toplam yükseklik ile hedef rıht yüksekliğinin oranından bulunur. Toplam kat yüksekliği hedef rıhta bölünür ve en yakın tam sayıya yuvarlanır. Ardından gerçek rıht, toplam yükseklik bu basamak sayısına bölünerek yeniden hesaplanır:
Basamak Sayısı = Kat Yüksekliği ÷ Hedef Rıht (yuvarlanır)
Gerçek Rıht = Kat Yüksekliği ÷ Basamak Sayısı
Örneğin 280 cm kat yüksekliği ve 17 cm hedef rıht için 280 ÷ 17 ≈ 16,5 çıkar; yuvarlandığında 16 basamak elde edilir. Gerçek rıht 280 ÷ 16 = 17,5 cm, uygun basamak derinliği ise yaklaşık 28 cm olur.
Blondel Kuralı Nedir?
Blondel kuralı, rıht ile basamak derinliği arasındaki konfor dengesini tanımlayan klasik bir formüldür. İnsan adımı esas alınarak şu bağıntı kullanılır:
2 × Rıht + Basamak Derinliği = 60–65 cm (ideal 63 cm)
Bu değer 63 cm'e yakınsa merdiven yormadan çıkılır. 60 cm'in altı adımları sıkıştırır, 65 cm'in üstü ise gereğinden fazla esnetir. Araç, girdiğiniz değerleri bu formülle kontrol ederek konfor sonucunu gösterir.
Konforlu Ölçü Aralıkları
Konutlarda aşağıdaki aralıklar genel kabul görür. Bu değerler içinde kalmak hem güvenliği hem kullanım rahatlığını artırır.
| Ölçü | Önerilen Aralık |
|---|---|
| Rıht (yükseklik) | 16 – 18 cm |
| Basamak derinliği | 26 – 30 cm |
| Blondel değeri (2R + B) | 60 – 65 cm |
Rıht yükseldikçe merdiven dikleşir ve eğim artar; basamak derinliği büyüdükçe merdiven daha uzun bir yatay alana yayılır. İki değeri birlikte ayarlamak gerekir.
Eğim, Sahanlık ve Toplam Uzunluk
Basamak sayısı ile derinlik çarpıldığında merdivenin kaplayacağı toplam yatay uzunluk bulunur. Eğim, rıht ile derinlik oranından gelir; konutlarda yaklaşık 30–35 derece rahat kabul edilir. Çok uzun merdivenlerde araya sahanlık (dinlenme platformu) eklemek hem güvenliği hem konforu yükseltir. Aracı kullanmak için yalnızca kat yüksekliğini ve hedef rıhtı girmeniz yeterlidir; sonuçları anında görürsünüz.
Not: Bu hesaplama bir ön taslaktır. Kesin uygulama için yürürlükteki yapı yönetmeliği ve deneyimli bir ustanın yerinde onayı gereklidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Merdiven basamak sayısı nasıl hesaplanır?
Basamak sayısı, toplam kat yüksekliğinin hedef rıht yüksekliğine bölünüp en yakın tam sayıya yuvarlanmasıyla bulunur. Örneğin 280 cm kat yüksekliği ve 17 cm hedef rıht için 280 ÷ 17 ≈ 16,5 çıkar ve 16 basamak elde edilir. Gerçek rıht ise 280 ÷ 16 = 17,5 cm olarak yeniden hesaplanır.
İdeal rıht yüksekliği kaç cm olmalı?
Konutlar için ideal rıht yüksekliği 16 ile 18 cm arasındadır; 17 cm en konforlu değer kabul edilir. Bu aralığın altında merdiven gereksiz uzar, üstünde ise dikleşir ve çıkması yorucu olur. Rıhtı seçtikten sonra basamak derinliğini Blondel kuralıyla dengelemek gerekir.
Blondel kuralı nedir?
Blondel kuralı, rıht ile basamak derinliği arasındaki konfor dengesini tanımlayan formüldür: 2 × Rıht + Basamak Derinliği = 60–65 cm, ideali 63 cm'dir. Sonuç bu aralıkta kalırsa merdiven yormadan çıkılır. 60 cm altı adımları sıkıştırır, 65 cm üstü ise gereğinden fazla esnetir.
Basamak derinliği ne olmalı?
Konforlu basamak derinliği 26 ile 30 cm arasında olmalıdır; ortalama 28 cm uygun bir değerdir. Bu ölçü ayağın tam basmasını sağlar ve düşme riskini azaltır. Derinlik, seçilen rıht yüksekliğiyle birlikte Blondel kuralına uyacak şekilde ayarlanmalı, çok dar tutulmamalıdır.