Hukuk Hesaplama

Hukuk araçları ne işe yarar?

Hukuki süreçlerde en kritik iki unsur tutar ve süredir. Yanlış hesaplanan bir vekalet ücreti dilekçeye eksik yazılır, kaçırılan bir istinaf süresi ise hakkın tamamen kaybına yol açabilir. Hukuk hesaplama araçları, dağınık tarifeleri, kanun maddelerini ve faiz oranlarını tek bir hesap motorunda birleştirerek bu riskleri azaltır.

Bu kategorideki araçlar; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT 2026), Türk Borçlar Kanunu yasal faiz oranları, HMK, CMK ve İYUK'taki dava ve kanun yolu süreleri, Türk Medeni Kanunu miras payları ile TCK 52'deki adli para cezası gün-para sistemi gibi resmi düzenlemeleri esas alır. Böylece hem profesyoneller hem de kendi davasını takip eden vatandaşlar, hesap hatasından kaynaklanan kayıpları en aza indirir.

En çok kullanılan araçlar ve ne zaman hangisi kullanılır?

Hangi aracı seçeceğiniz, içinde bulunduğunuz aşamaya bağlıdır. Dava açmadan önce maliyeti, dava sırasında süreleri, dava sonunda ise alacak ve ceza tutarlarını hesaplamanız gerekir.

• Vekalet Ücreti Hesaplama (AAÜT 2026): Karşı tarafa yükletilecek veya müvekkilden alınacak avukatlık ücretini belirlerken kullanılır. Sulh hukuk, asliye, ağır ceza, istinaf ve Yargıtay için maktu ve nispi tarifeyi esas alır.
• Yasal Faiz Hesaplama (2026): Vadesi geçmiş bir alacağın temerrüt faizini, dava değerine eklenecek faiz tutarını hesaplamak için kullanılır. Ticari ve adi işler için faiz türü ayrımı önemlidir.
• Hukuki Süre Hesaplama: İstinaf, temyiz, cevap dilekçesi ve idari dava açma sürelerini hesaplar. HMK sürelerinde adli tatil etkisi varken CMK sürelerinde genellikle yoktur; bu ayrım sonucu doğrudan değiştirir.
• Tebligat / E-Tebligat Tebliğ Tarihi Hesaplama: Sürelerin başlangıç gününü doğru saptamak için tebliğ tarihini bulur. E-tebligatta beşinci günün sonunda tebliğ sayılma kuralı burada hesaplanır.
• Miras Payı Hesaplama (TMK): Eş, çocuklar, anne-baba ve diğer mirasçılar arasındaki yasal pay oranlarını ve saklı payları belirler. Veraset işlemleri ve paylaşımda başvurulur.
• İnfaz (Yatar) Hesaplama: Verilen hapis cezasının koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik dikkate alınarak fiilen ne kadar yatılacağını gösterir.
• Adli Para Cezası Hesaplama (TCK 52): Gün karşılığı belirlenen adli para cezasını, kişinin ekonomik durumuna göre tam gün sayısı ve birim miktar üzerinden hesaplar.
• Arabuluculuk Ücreti Hesaplama (2026): Dava şartı veya ihtiyari arabuluculukta, anlaşma sağlanan ya da sağlanamayan dosyalarda ödenecek arabulucu ücretini tarifeye göre bulur.

Nasıl seçilir? Doğru kullanım ipuçları

Doğru sonucu yalnızca doğru araçla değil, doğru girdilerle alırsınız. Aşağıdaki adımlar hata payını azaltır:

• Önce aşamayı belirleyin: Dava öncesi maliyet için vekalet ve arabuluculuk, dava sırası için süre ve tebligat, dava sonrası için faiz, infaz ve adli para araçları uygundur.
• Mahkeme türünü doğru seçin: Vekalet ücreti asliye, sulh hukuk, ağır ceza ve istinafta farklı maktu tutarlara tabidir; yanlış seçim ücreti büyük oranda değiştirir.
• Süre türünü ayırt edin: HMK istinaf süresi 2 hafta ve adli tatile tabiyken, CMK istinaf süresi 7 gündür ve adli tatilden etkilenmez. İYUK'ta iptal davası 60, vergi davası 30 gündür.
• Tebliğ tarihini esas alın: Süre, kararın açıklandığı gün değil, usulüne uygun tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar.
• Tutarları virgülle girin: Ondalık ayraç olarak virgül kullanın (örneğin 1.250,50 TL gibi). Binlik ayracı yanlış kullanmak hesabı bozar.

Karşılaştırma ve özet tablosu

Kısa ipuçları

• Süre hesaplarken son günün resmi tatil veya hafta sonuna denk gelmesi halinde sürenin ilk iş gününe uzayabileceğini unutmayın.
• Nispi vekalet ücreti, hükmedilen tutar üzerinden kademeli oranla hesaplanır; maktu tutarla karıştırmayın.
• Faiz türünü (yasal, ticari, avans) işin niteliğine göre seçin; ticari işlerde oran daha yüksektir.
• Adli para cezasında birim gün miktarı sanığın ekonomik durumuna göre belirlenir; alt ve üst sınırlara dikkat edin.

Bu araçlar ve içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızda bağlayıcı bir hesap veya profesyonel hukuki tavsiye yerine geçmez. Önemli adımlar atmadan önce bir avukata veya yetkili mercie danışmanız önerilir.