Ortalama Maliyet Hesaplama
Ortalama maliyet hesaplama, farklı fiyatlardan yapılan birden çok alışın ağırlıklı ortalama birim maliyetini bulur. Örneğin 10 adet 100 TL'den ve 20 adet 70 TL'den aldığınızda ortalama maliyetiniz 80 TL olur. Her alışın adedini ve birim fiyatını girmeniz yeterli; toplam tutar ve birim başına ortalama maliyet anında çıkar.
🔗 Bu aracı sitene ekle
Bu hesaplama aracını kendi web sitende ücretsiz kullanabilirsin. Rengini ayarla, hazır kodu kopyala, sitene yapıştır — hepsi bu kadar.
Aracı sitene ekle →Formül
Ortalama maliyet = Toplam tutar ÷ Toplam adet • Toplam tutar = Σ (adet × birim fiyat) • Toplam adet = Σ adet • Örnek: (10×100 + 20×70) ÷ (10+20) = 2.400 ÷ 30 = 80
Ortalama maliyet hesaplama nedir?
Ortalama maliyet, farklı fiyatlardan ve farklı adetlerde yapılan alışların birim başına ağırlıklı ortalamasıdır. Sadece fiyatların ortalamasını almaz; her fiyatı alınan adetle ağırlıklandırır. Böylece çok adet aldığınız fiyat, sonuca daha fazla etki eder. Hesap basittir: tüm alışların toplam tutarını, alınan toplam adede bölersiniz. Çıkan değer, elinizdeki her bir birimin size ortalama kaça mal olduğunu gösterir.
Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?
Hesaplama üç adımda yapılır ve araç bunu sizin yerinize anında uygular:
- Her alışın tutarını bulun: Adet ile birim fiyatı çarpın (örneğin 10 × 100 = 1.000 TL).
- Toplamları çıkarın: Tüm alışların tutarlarını ve tüm adetleri ayrı ayrı toplayın.
- Bölün: Toplam tutarı toplam adede bölün; sonuç ağırlıklı ortalama birim maliyetinizdir.
Araca her satıra bir alışın adedini ve birim fiyatını girersiniz. İstediğiniz kadar alış ekleyebilir; toplam tutarı ve birim başına ortalama maliyeti anında görebilirsiniz.
Somut örnek
İki ayrı alış yaptığınızı düşünelim. İlk alışta 10 adet ürünü 100 TL'den, ikinci alışta 20 adet ürünü 70 TL'den aldınız. İlk alışın tutarı 10 × 100 = 1.000 TL, ikincisi 20 × 70 = 1.400 TL eder. Toplam tutar 2.400 TL, toplam adet ise 30'dur. Ortalama maliyet 2.400 ÷ 30 = 80 TL olur. Dikkat edin: iki fiyatın düz ortalaması (100 + 70) ÷ 2 = 85 TL değildir; çünkü ucuz fiyattan daha çok adet aldığınız için sonuç 80 TL'ye iner.
Hisse ve borsada maliyet düşürme
Aynı mantık borsada maliyet düşürme (ortalama alma) için kullanılır. Bir hisseyi yüksek fiyattan aldıktan sonra fiyat düştüğünde daha ucuza yeni alım yaparsanız, elinizdeki tüm lotların ağırlıklı ortalama maliyeti gerilemiş olur. Örneğin 100 lotu 50 TL'den aldıysanız ve fiyat 30 TL'ye inince 100 lot daha alırsanız, ortalama maliyetiniz 40 TL'ye düşer. Böylece kâra geçmek için fiyatın eski seviyeye dönmesini beklemeniz gerekmez. Bu hesap yalnızca matematiksel ortalamayı gösterir; yatırım kararı değildir.
Nerelerde işinize yarar?
- Yatırım: Hisse, kripto, altın veya döviz alımlarında ortalama maliyetinizi takip etmek.
- Ticaret ve stok: Farklı partilerde alınan ürünlerin birim maliyetini bulup satış fiyatı belirlemek.
- İşletme muhasebesi: Hammadde ve malzeme alımlarında ağırlıklı ortalama maliyet yöntemini uygulamak.
- Günlük alışveriş: Toptan ve perakende karışık alımlarda gerçek birim maliyeti karşılaştırmak.
Kısa ipucu
Ortalama maliyet, fiyatların değil tutarların ağırlıklı ortalamasıdır; bu yüzden çok adet aldığınız fiyat sonucu daha güçlü etkiler. Borsada maliyet düşürmek için her zaman bir önceki alımdan daha düşük fiyattan ve yeterli adette almanız gerekir; az adetle yapılan alım ortalamayı pek değiştirmez. Komisyon ve işlem ücretlerini de toplam tutara eklerseniz gerçek maliyetiniz daha doğru çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortalama maliyet ile basit ortalama arasındaki fark nedir?
Basit ortalama, fiyatları toplayıp adede böler ve her fiyata eşit ağırlık verir. Ortalama maliyet ise ağırlıklıdır: her fiyatı alınan adetle çarpar, toplam tutarı toplam adede böler. Bu yüzden çok adet aldığınız fiyat sonucu daha fazla etkiler. Örneğin 10 adet 100 TL, 20 adet 70 TL alımının ortalaması 85 değil 80 TL'dir.
Borsada hisse maliyetimi nasıl düşürürüm?
Fiyat düştüğünde, önceki alımınızdan daha ucuza ve yeterli adette yeni alım yaparsanız tüm lotların ağırlıklı ortalama maliyeti geriler. Örneğin 100 lot 50 TL'den, 100 lot da 30 TL'den alınca ortalama 40 TL olur. Bu araç yalnızca matematiksel ortalamayı gösterir; yatırım tavsiyesi değildir.
Komisyon ve işlem ücretlerini nasıl eklerim?
En doğru sonucu almak için her alışın birim fiyatına ya da toplam tutarına komisyon, vergi ve işlem ücretlerini dahil edin. Böylece çıkan ortalama maliyet, ürünün veya hissenin size gerçekte kaça mal olduğunu yansıtır. Ücretleri yok sayarsanız hesaplanan maliyet gerçeğin biraz altında kalır.