Başabaş Noktası Hesaplama (Break-Even)
Başabaş noktası hesaplama aracı; işletmenizin veya e-ticaret mağazanızın ne kadar satış yaptığında zarardan kâra geçtiğini gösterir. Sabit maliyetinizi, birim satış fiyatınızı ve birim değişken maliyetinizi girin; araç başabaş satış adedini ve başabaş ciroyu anında hesaplasın.
Bu adedin altında zarar, üstünde kâr edilir. Değişken maliyete ürün alış bedeli, kargo, pazaryeri komisyonu ve paketleme; sabit maliyete kira, sabit personel ve yazılım abonelikleri girer.
🔗 Bu aracı sitene ekle
Bu hesaplama aracını kendi web sitende ücretsiz kullanabilirsin. Rengini ayarla, hazır kodu kopyala, sitene yapıştır — hepsi bu kadar.
Aracı sitene ekle →Başabaş Noktası Nedir?
Başabaş noktası (break-even), bir işletmenin toplam gelirinin toplam maliyetine tam olarak eşitlendiği satış seviyesidir. Bu noktada ne kâr ne de zarar vardır. Bu adedin altında satış yaparsanız zarar, üstünde satış yaparsanız kâr edersiniz. Yeni bir ürün, kampanya veya yatırım kararı verirken "kaç adet satarsam masrafımı çıkarırım?" sorusunun net cevabını verir.
Başabaş Noktası Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama üç adımda yapılır. Önce birim katkı payı bulunur, sonra başabaş adet ve başabaş ciro hesaplanır:
- Birim katkı payı = Satış fiyatı − Birim değişken maliyet
- Başabaş adet = Sabit maliyet ÷ Birim katkı payı
- Başabaş ciro = Başabaş adet × Satış fiyatı
Katkı Payı ve Katkı Payı Oranı
Katkı payı (contribution margin), her bir satıştan sabit maliyetleri karşılamak için elinizde kalan tutardır. Katkı payı oranı ise katkı payının satış fiyatına bölünmesiyle bulunur ve yüzde olarak ifade edilir. Örneğin 50 TL fiyat ve 20 TL katkı payı varsa, katkı payı oranı %40'tır. Oran ne kadar yüksekse, başabaş noktasına o kadar çabuk ulaşırsınız.
Örnek Hesaplama
Aylık sabit maliyeti 100.000 TL, birim satış fiyatı 50 TL ve birim değişken maliyeti 30 TL olan bir işletmeyi ele alalım:
| Değer | Sonuç |
|---|---|
| Birim katkı payı | 50 − 30 = 20 TL |
| Başabaş satış adedi | 100.000 ÷ 20 = 5.000 adet |
| Başabaş ciro | 5.000 × 50 = 250.000 TL |
Bu işletme ayda 5.000 adet sattığında masrafını tam çıkarır; 5.000 adedin üzerindeki her satış kâra geçer.
E-ticarette Maliyetler Nasıl Ayrılır?
Doğru sonuç için maliyetleri değişken ve sabit olarak ayırmak gerekir.
Değişken Maliyete Neler Girer?
- Ürün alış maliyeti
- Kargo ve gönderim ücreti
- Pazaryeri komisyonu (örneğin platform satış komisyonu)
- Paketleme ve ambalaj giderleri
- İade ve değişim kaynaklı kayıplar
Sabit Maliyete Neler Girer?
- Kira ve depo gideri
- Sabit personel maaşları
- Yazılım ve abonelik ücretleri
Reklam bütçesi tartışmalıdır: aylık sabit bir bütçe ayırıyorsanız sabit maliyet, satış başına değişen bir gider ise değişken maliyet olarak değerlendirebilirsiniz.
Başabaş Noktasını Nasıl Düşürürsünüz?
Başabaş noktasını düşürmenin iki ana yolu vardır. Satış fiyatını artırmak katkı payını yükseltir; örneğimizde fiyat 50 TL yerine 60 TL olsaydı katkı payı 30 TL'ye çıkar ve başabaş adet 3.334'e düşerdi. Değişken maliyeti düşürmek de aynı etkiyi yapar; daha uygun tedarik veya kargo anlaşması katkı payını büyütür. Sabit maliyetleri azaltmak ise toplam masrafı doğrudan küçülterek başabaş noktasını aşağı çeker.
Sıkça Sorulan Sorular
Başabaş noktası ne demek?
Başabaş noktası, işletmenin toplam gelirinin toplam maliyetine eşitlendiği satış seviyesidir. Bu noktada kâr da zarar da yoktur. Belirlenen adedin altındaki satışlarda zarar, üstündeki satışlarda kâr elde edilir. Yeni ürün veya yatırım kararlarında riskinizi ölçmek için kullanılır.
Kaç üründe kâra geçerim?
Kâra geçeceğiniz adet, sabit maliyetinizi birim katkı payına bölerek bulunur. Örneğin 100.000 TL sabit maliyet ve 20 TL katkı payı varsa, 5.000 adet sattığınızda masrafınızı çıkarırsınız. 5.000 adedin üzerindeki her satış doğrudan kâra dönüşür. Aracımız bu adedi anında hesaplar.
Katkı payı nedir?
Katkı payı, satış fiyatından birim değişken maliyetin çıkarılmasıyla bulunan tutardır. Her satıştan sabit maliyetleri karşılamak için elinizde kalan parayı gösterir. Katkı payı yükseldikçe başabaş noktasına daha çabuk ulaşırsınız. Katkı payı oranı ise bu tutarın fiyata bölünmesiyle yüzde olarak ifade edilir.
Başabaş noktası nasıl düşürülür?
Başabaş noktasını düşürmek için satış fiyatını artırabilir, birim değişken maliyeti azaltabilir ya da sabit maliyetleri kısabilirsiniz. Fiyat artışı veya maliyet düşüşü birim katkı payını büyütür; böylece masrafı çıkarmak için daha az adet satmanız yeterli olur. Sabit gideri azaltmak da başabaş noktasını doğrudan aşağı çeker.